Polska przygotowuje zmiany w dokumentach stanu cywilnego po wyroku TSUE

W związku z wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) z 25 listopada 2025 r., Polska ma obowiązek uznawać małżeństwa osób tej samej płci zawarte legalnie w innym państwie UE. Obecnie opracowywany jest projekt rozporządzenia, które zmieni wzory dokumentów wydawanych z rejestru stanu cywilnego, tak aby umożliwić praktyczne wdrożenie wyroku.

– Z perspektywy państwa obywatelskiego i prospołecznej polityki działamy szybko, rzeczowo i z poszanowaniem prawa. Projektowana zmiana rozporządzenia nie tylko spełnia wymóg prawa unijnego, ale też wzmacnia spójność działań państwa wobec obywateli i poprawia funkcjonowanie administracji. Wyrok TSUE to nie kwestia ideologii, to obowiązek prawny, którego Polska musi przestrzegać – powiedział wicepremier i minister cyfryzacji Krzysztof Gawkowski.

Wyrok TSUE – obowiązek prawny, nie zmiana prawa krajowego

TSUE orzekł, że wszystkie państwa członkowskie UE, w tym Polska, mają obowiązek uznawać małżeństwa osób tej samej płci zawarte legalnie w innym kraju UE. Odmowa wpisu takich związków do polskiego rejestru stanu cywilnego narusza prawo UE, w tym zasadę równego traktowania oraz swobodę przemieszczania się i osiedlania się obywateli UE.

TSUE podkreślił, że Polska nie musi wprowadzać małżeństw jednopłciowych do prawa krajowego, ale nie może odmówić uznania małżeństw zawartych legalnie w innym państwie UE.

Przygotowania do dostosowania dokumentów stanu cywilnego

Zaraz po wyroku wicepremier Krzysztof Gawkowski polecił przygotowanie analizy prawnej i technicznej, która wskazała, które dokumenty wymagają aktualizacji. Obecnie opracowywany jest projekt rozporządzenia, które zmieni wzory dokumentów wydawanych z rejestru stanu cywilnego.

Obecne wzory dokumentów używają określeń „kobieta” i „mężczyzna”, co uniemożliwia prawidłowe wpisanie małżeństw osób tej samej płci. Projektowane zmiany obejmują:

• neutralne płciowo nazwy rubryk: „Pierwszy małżonek” i „Drugi małżonek”;
• aktualizację sekcji danych rodziców: np. „Ojciec pierwszego małżonka”, „Matka drugiego małżonka”;
• dostosowanie sekcji dotyczących nazwisk małżonków w odpisach zupełnych i skróconych aktów małżeństwa oraz w zaświadczeniach.

Zmiany mają zapewnić zgodność z ustawą o aktach stanu cywilnego i standardami UE (rozporządzenie 2016/1191) oraz umożliwić praktyczne wdrożenie wyroku TSUE.

Cel działań

Dostosowanie dokumentów i systemów administracyjnych pozwoli na:

• zagwarantowanie obywatelom prawa do równego traktowania,
• umożliwienie korzystania z praw związanych z małżeństwem (świadczenia, ubezpieczenia, podatki),
• uproszczenie procedur urzędowych i poprawę funkcjonowania administracji.